Ngày 28-11, Sở VH&TT TP.HCM cùng trường ĐH Khoa học XH&NV (ĐHQG TP.HCM) tổ chức Hội thảo Khoa học “Thực trạng và giải pháp hoạt động hệ thống thiết chế văn hoá, thể thao tại cơ sở”.
Phát biểu tại hội thảo, ông Võ Trọng Nam Phó Giám đốc Sở VH&TT TP.HCM, cho biết sau sáp nhập TPHCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP.HCM hiện có 38 trung tâm văn hóa thể thao (VH-TT) cấp huyện và hơn 175 trung tâm VH-TT cộng đồng do các phường, xã quản lý.
Ông Nam cho rằng việc tái tổ chức hệ thống thiết chế VH-TT là cơ hội để xây dựng một hệ thống hiện đại, đồng bộ và hiệu quả hơn, tuy nhiên cũng gặp không ít thách thức như cơ sở vật chất xuống cấp, thiếu nguồn lực, cơ chế pháp lý và tài chính chưa rõ ràng…
Ông Lê Anh Quỳnh, Giám đốc Trung tâm VH-TT&DL phường Vũng Tàu, chia sẻ về các khó khăn từ khi thành lập các thiết chế văn hóa. Ông nhấn mạnh vấn đề cơ chế chính sách và việc khai thác tài sản gặp khó do thiếu giấy tờ chủ quyền đất đai, cùng với mức thuế cao khiến đầu tư vào công trình văn hóa không khả thi. Bên cạnh đó, các câu lạc bộ thiếu cơ chế linh hoạt cũng gây khó khăn trong duy trì hoạt động.
Đại diện phòng văn hoá – thể thao phường An Khánh cho biết, công việc tại địa phương ngày càng tăng, vì vậy việc thành lập trung tâm cung ứng văn hóa là cần thiết, nhất là trong bối cảnh xã hội hóa nhiều hoạt động.
Từ những thực trạng, nhiều đề xuất đã được đưa ra. Cụ thể, TS Phan Anh Tú, Trưởng Khoa Văn hóa học, Đại học KHXH&NV TP.HCM cho rằng, theo quy hoạch vùng đô thị TP.HCM mở rộng đến năm 2040, hệ thống thiết chế văn hóa (hơn 200 trung tâm, 30 bảo tàng, 400 di tích, và hàng ngàn không gian sáng tạo) sẽ là nền tảng cho “vùng văn hóa sáng tạo Đông Nam Bộ”.
Để nâng cao hiệu quả vận hành các thiết chế này, cần ứng dụng công nghệ số và đổi mới mô hình quản trị, xây dựng cơ sở dữ liệu văn hóa kết nối TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, phát triển bản đồ số cùng các chỉ số đánh giá hoạt động văn hóa.
PGS.TS Lê Thị Ngọc Diệp (Trường Đại học KHXH&NV TP.HCM) đề xuất các giải pháp như cải thiện chất lượng hoạt động, mở rộng khả năng tiếp cận và nâng cao cơ chế vận hành để đáp ứng nhu cầu văn hóa, thể thao của cộng đồng. Mục tiêu là xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, tạo cơ hội cho tất cả cư dân tham gia sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa.
Ông Trần Xuân Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm VH-TT xã Ngãi Giao, cũng cho rằng việc thành lập trung tâm văn hóa tại mỗi xã là lãng phí, vì nó sẽ làm tăng chi phí và số lượng đầu mối quản lý, đặc biệt với các xã nhỏ.
Ông Thắng đề xuất chuyển các trung tâm văn hóa huyện về Sở VH&TT để quản lý, kết hợp với các trung tâm huấn luyện thể dục thể thao, nhằm giảm lãng phí tài sản công và nâng cao hiệu quả hoạt động. Ông cũng đề xuất mô hình tự chủ một phần, kết hợp với sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.
Minh Tuấn
