Ê-kíp Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi Đồng 1 vừa thực hiện thành công ca can thiệp tim bào thai xuyên tử cung thứ 15 tại TP.HCM. Đáng chú ý, thai nhi mới 26 tuần 1 ngày, là trường hợp có tuổi thai nhỏ nhất được ê-kíp thực hiện nong van động mạch phổi từ trước đến nay.
Ngày 26/8, các bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ phối hợp Bệnh viện Nhi Đồng 1 tiến hành can thiệp tim bào thai cho một thai nhi được phát hiện mắc bệnh tim bẩm sinh nặng. Đây là ca thông tim bào thai xuyên tử cung thứ 15 được thực hiện tại TP.HCM.
Thai phụ sinh năm 2000, mang thai lần thứ ba. Trong những lần kiểm tra thai kỳ trước đó, chưa ghi nhận bất thường đáng chú ý. Tuy nhiên, khi thai được 23 tuần 5 ngày, siêu âm tim thai phát hiện tình trạng không lỗ van động mạch phổi – vách liên thất kín (PA-IVS).
Đây là một dị tật tim bẩm sinh nặng, trong đó đường thoát máu từ thất phải lên động mạch phổi bị bít kín. Khi dòng máu qua van động mạch phổi không được duy trì, thất phải có nguy cơ phát triển kém, từ đó ảnh hưởng đến khả năng hình thành tuần hoàn hai thất sau khi trẻ chào đời.
Sau gần ba tuần theo dõi, tình trạng của thai nhi tiếp tục diễn biến theo hướng bất lợi. Khi thai đạt 26 tuần 1 ngày, các bác sĩ ghi nhận thất phải có dấu hiệu thiểu sản tiến triển, không xuất hiện dòng máu xuôi chiều qua van động mạch phổi và tình trạng hở van ba lá ở mức nặng.
Trước tình hình trên, Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi Đồng 1 tổ chức hội chẩn khẩn. Hồ sơ cùng dữ liệu hình ảnh của thai nhi cũng được gửi tham vấn các chuyên gia quốc tế tại Áo và Ý.
Các chuyên gia thống nhất rằng không nên kéo dài thời gian chờ đợi bởi thất phải của thai nhi đang tiếp tục kém phát triển. Nếu trì hoãn, kích thước buồng thất phải và đường tiếp cận van động mạch phổi có thể trở nên quá nhỏ, khiến việc đưa kim và dụng cụ can thiệp gặp nhiều khó khăn.
Đây cũng là trường hợp có tuổi thai nhỏ nhất trong 15 ca can thiệp nong van tim bào thai xuyên tử cung mà ê-kíp TP.HCM đã thực hiện. Tuổi thai càng nhỏ đồng nghĩa kích thước tim thai càng bé, trong khi buồng thất phải của trường hợp này đã có dấu hiệu kém phát triển.
Để chuẩn bị cho ca can thiệp, nhiều ê-kíp chuyên môn được huy động, gồm sản khoa can thiệp bào thai, tim mạch can thiệp, sơ sinh, gây mê hồi sức và phẫu thuật sản khoa.
Sáng 26/8, thai phụ được gây mê nội khí quản. Thai nhi cũng được gây mê và giãn cơ, đồng thời được ê-kíp sản khoa điều chỉnh tư thế nhằm tạo đường tiếp cận thuận lợi nhất đến tim.
Dưới sự hướng dẫn liên tục của siêu âm, các bác sĩ đưa kim xuyên qua thành bụng người mẹ, thành tử cung rồi tiếp cận thành ngực thai nhi. Hệ thống dây dẫn và bóng nong được đưa đến vị trí van động mạch phổi đang bị bít kín.
Sau khi tiến hành nong van, hình ảnh siêu âm cho thấy dòng máu từ thất phải đi qua van động mạch phổi lên động mạch phổi đã được tái lập rõ ràng. Đây là dấu hiệu quan trọng cho thấy mục tiêu chính của thủ thuật đã đạt được.
Tuy nhiên, trong quá trình rút dụng cụ, thai nhi xuất hiện tình trạng tràn dịch màng ngoài tim, gây chèn ép tim. Các bác sĩ lập tức phát hiện biến chứng qua siêu âm và tiến hành chọc hút khoảng 3 ml máu để giải áp.
Sau xử trí, nhịp tim thai ổn định ở mức 159 lần/phút, cơ tim co bóp tốt. Ca can thiệp kết thúc lúc 10 giờ 25 phút. Siêu âm kiểm tra sau thủ thuật tiếp tục ghi nhận dòng máu qua van động mạch phổi được duy trì.
Khoảng bốn giờ sau can thiệp, sức khỏe thai phụ ổn định. Thai nhi duy trì nhịp tim 159 lần/phút và chức năng tim được đánh giá tốt.
Theo các bác sĩ, thành công của ca can thiệp không chỉ nằm ở việc khôi phục dòng máu qua van động mạch phổi trong thời điểm hiện tại. Quan trọng hơn, thủ thuật nhằm tạo điều kiện để thất phải tiếp tục phát triển, từ đó mở thêm cơ hội hình thành tuần hoàn hai thất sau khi trẻ ra đời.
Thai phụ sẽ tiếp tục được theo dõi phối hợp giữa Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi Đồng 1. Trong những tuần tới, các bác sĩ sẽ đánh giá định kỳ dòng máu qua van động mạch phổi, kích thước và chức năng thất phải cũng như sự phát triển tổng thể của thai nhi.
Ca can thiệp lần thứ 15 tiếp tục cho thấy năng lực phát triển của lĩnh vực y học bào thai tại TP.HCM. Đặc biệt, việc xử trí thành công trường hợp thai mới 26 tuần 1 ngày trong bối cảnh bệnh tim bẩm sinh nặng là dấu mốc đáng chú ý, góp phần mở rộng thêm khả năng điều trị những dị tật tim phức tạp ngay từ khi trẻ còn trong bụng mẹ.
